ทุนการศึกษาหลักสูตรผู้ช่วยพยาบาล : จากป่าน่าน สู่การสร้างแรงบันดาลใจ

ทุนการศึกษาหลักสูตรผู้ช่วยพยาบาล : จากป่าน่าน สู่การสร้างแรงบันดาลใจ

     สืบเนื่องจาก มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง (มฟล.) ได้ดำเนินโครงการ “คืนป่า คืนชีวิต ให้เมืองน่าน” ที่มีเป้าหมายที่สำคัญในการหยุดยั้งการบุกรุกป่าในพื้นที่จังหวัดน่าน โดยมุ่งเน้นการสร้างคนรุ่นใหม่ให้มีทางเลือกอื่นในการประกอบอาชีพที่จำเป็นต่อชุมชนในอนาคต ไม่กลับไปทำการเกษตร เลี้ยงสัตว์ หรือปลูกพืชอื่นที่จะส่งผลให้พื้นที่ป่าจังหวัดน่านกลายเป็นป่าเสื่อมโทรมอีก รวมถึงสามารถอยู่ในชุมชนได้อย่างมีความสุข โดยได้เข้าไปดำเนินการส่งเสริมการอนุรักษ์ฟื้นฟูพื้นที่ป่า และส่งเสริมอาชีพการปลูกสมุนไพร 

     อีกด้านหนึ่งคือการสร้างแรงบันดาลใจ โดยเฉพาะการผลักดันให้เยาวชนและคนในพื้นที่ มีโอกาสในชีวิตที่ดีขึ้น รวมถึงการเห็นความสำคัญของการศึกษา ที่จะนำไปสู่การการประกอบอาชีพที่ดี ซึ่งสามารถพัฒนาคุณภาพชีพของตนเอง และพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนให้ดีขึ้นด้วยนั้น อันเป็นที่มาของ “โครงการรับสมัครผู้รับทุนการศึกษาสิรินธรเพื่อนักศึกษาในท้องถิ่นทุรกันดาร หลักสูตรอบรมผู้ช่วยพยาบาล สำนักวิชาพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ประจำปีการศึกษา 2561” ซึ่งได้รับนักศึกษาทุนรุ่นแรกจากจังหวัดน่าน จำนวน 8 คน และกำลังเปิดรับนักศึกษาทุนในรุ่นที่ 2 โดยขยายพื้นที่ผู้ขอรับทุนไปยังจังหวัดเชียงราย พะเยา และแพร่ รวมจังหวัดน่าน เป็น 4 จังหวัด

     รองศาสตราจารย์ ดร.ชมนาด พจนามาตร์ รักษาการแทนคณบดีสำนักวิชาพยาบาลศาสตร์ มฟล. กล่าวว่า สำหรับผู้ที่สนใจสมัครขอรับทุนการศึกษาสิรินธรฯ หลักสูตรอบรมผู้ช่วยพยาบาล คุณสมบัติอันแรกก็คือมีความมุ่งมั่นในการที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตของตัวเองให้ดีขึ้น ต้องมีจิตบริการที่ต้องการช่วยเหลือผู้ที่เจ็บไข้ได้ป่วย ต้องเป็นผู้ที่มีความขาดแคลนทุนทรัพย์ในด้านการศึกษา

     “เนื่องด้วยมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ได้ดำเนินการโครงการคืนป่า คืนชีวิต ให้เมืองน่าน มีวัตถุประสงค์ในการให้ทุนการศึกษาเพื่อให้นักเรียนในท้องถิ่นทุรกันดารได้มีทางเลือกในการประกอบอาชีพที่จำเป็นต่อชุมชน ซึ่งหลักสูตรผู้ช่วยพยาบาลก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่ง สำหรับนักเรียนในท้องถิ่นทุรกันดารสามารถมาเรียนได้ ดังนั้นมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง จึงมีดำริให้ทุนการศึกษาให้แก่นักศึกษาในจังหวัดน่าน ให้เข้ามาเรียนในหลักสูตรผู้ช่วยพยาบาล”

    รศ.ดร.ชมนาด ยังได้กล่าวอีกว่า หลังจากที่มหาวิทยาลัยได้มีโครงการนี้ขึ้น ทางคณะทำงานของมหาวิทยาลัยได้ดำเนินการโครงการกิจกรรมสร้างแรงบันดาลใจและส่งเสริมอาชีพ ในโรงเรียนภายในจังหวัดน่าน เพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้กับนักเรียนที่สำเร็จการศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนปลายแล้ว ได้มีโอกาสเรียนรู้ว่าเขาจะสามารถประกอบอาชีพใดได้อีกบ้าง ซึ่งหลักสูตรผู้ช่วยพยาบาลก็เป็นหลักสูตรหนึ่งที่ทางมหาวิทยาลัยได้นำเสนอ โดยในระยะแรกได้ประกาศรับสมัครนักศึกษาทุนในหลักสูตรนี้ผ่านทางองค์การบริหารส่วนท้องถิ่น ซึ่งผู้ที่สนใจจะยื่นใบสมัครผ่านองค์การบริหารส่วนท้องถิ่น เพื่อได้คัดเลือกเบื้องต้นว่าเป็นผู้ที่มีความตั้งใจจริง มีจิตอาสา ต้องการช่วยเหลือดูแลผู้ป่วยจริง และมีความจำเป็นทางด้านเศรษฐกิจ ซึ่งทางมหาวิทยาลัยได้อำนวยความสะดวกโดยไปจัดสอบให้ถึงพื้นที่จังหวัดน่าน ทั้งสอบข้อเขียนและการสัมภาษณ์ เพื่อคัดเลือกนักเรียนที่มีคุณสมบัติครบถ้วนเข้ามาเรียนในหลักสูตรผู้ช่วยพยาบาล โดยในรุ่นแรกรับนักศึกษาทุนฯ จำนวนทั้งหมด 8 คน

     “เนื่องจากว่าเราต้องการเปิดโอกาสให้นักเรียนที่มีความสนใจเข้าเรียน และต้องการประกอบอาชีพทางด้านการดูแลผู้ป่วย จึงมีการขยายโอกาสไปสู่ผู้ที่อยู่ในจังหวัดเชียงราย พะเยา แพร่ เพิ่มขึ้น โดยนักเรียนทั้งหมดที่อยู่ในโครงการนี้จะได้รับทุนการศึกษา ซึ่งจะสนับสนุนค่าใช้จ่ายในในเรื่องของค่าเล่าเรียน ค่าที่พัก และค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน โดยนักศึกษาที่ได้รับทุนทุกคนจะต้องมาเรียนที่มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เป็นเวลา 1 ปี ซึ่งในระยะ 6 เดือนแรกจะเป็นการเรียนในภาคทฤษฎี ส่วนใน 6 เดือนหลังนั้น นักศึกษาจะต้องออกไปฝึกปฏิบัติการตามโรงพยาบาลต่างๆ”

     “ในช่วงแรกนักศึกษาจะได้เรียนวิชาพื้นฐานต่างๆ เช่น วิชาภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสาร กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพ วิชาไอที หลังจากนั้นจะเข้าสู่รายวิชาที่เกี่ยวข้องกับการดูแลสุขภาพ เช่น เรื่องของกายวิภาค สรีรวิทยา หลังจากนั้นนักศึกษาจะได้เรียนในรายวิชาการพยาบาลพื้นฐาน ซึ่งเกี่ยวข้องกับการให้การดูแลเบื้องต้นแก่บุคคลที่เจ็บไข้ได้ป่วยที่ไม่ซับซ้อน จากนั้นนักศึกษาจะได้เรียนรู้ในรายวิชาสำหรับการดูแลผู้ป่วยเด็ก ผู้ป่วยวัยรุ่น ผู้ป่วยผู้ใหญ่ และผู้ป่วยที่เป็นผู้สูงอายุ และการดูแลผู้ป่วยที่อยู่ในชุมชน ซึ่งทุกรายวิชาเหล่านี้เราจะสอนให้นักศึกษาได้เรียนรู้ ว่าในการให้การดูแลหรือผู้ที่เจ็บป่วยนั้นควรจะทำอย่างไรในบทบาทของผู้ช่วยพยาบาล หลังจากเรียนภาคทฤษฎีเสร็จเรียบร้อยแล้วนักศึกษาจะต้องฝึกปฏิบัติในกลุ่มสาขาต่างๆ เช่น จะต้องไปฝึกในการดูแลผู้ป่วยเด็ก ผู้ป่วยผู้สูงอายุ ผู้ป่วยผู้ใหญ่ และฝึกการดูแลในชุมชน ซึ่งจุดเด่นของหลักสูตรนี้ ก็คือก่อนที่เราจะส่งนักศึกษาออกไปฝึกปฏิบัติงานนั้น นักศึกษาผู้ช่วยพยาบาลจะได้รับการฝึกในห้องปฏิบัติการของสำนักวิชาพยาบาลศาสตร์ ซึ่งมีห้องปฏิบัติการวิชาพยาบาลที่ทันสมัย เช่น มีหุ่นเสมือนจริงที่เกี่ยวข้องกับการดูแลผู้ป่วย สามารถให้ฝึกเทคนิคในเรื่องของการดูแลผู้ป่วยแก่นักศึกษาได้อย่างเสมือนจริง ก่อนที่เขาจะลงมือฝึกปฏิบัติจริงกับผู้ป่วยจริง ในหอผู้ป่วยหรือในโรงพยาบาลต่างๆ”

     เมื่อสำเร็จหลักสูตรแล้ว นักศึกษาที่สำเร็จการศึกษาสามารถไปปฏิบัติงานได้ในบทบาทของผู้ช่วยพยาบาล ทั้งโรงพยาบาลของภาครัฐและเอกชน ในหน่วยงานของภาครัฐนั้นเขาสามารถไปปฏิบัติงานทั้งในระดับปฐมภูมิ ทุติยภูมิ และตติยภูมิ ซึ่งในปัจจุบันเราพบว่าบุคลากรทางด้านสายวิชาชีพสุขภาพนั้น ยังมีความต้องการเป็นอย่างมาก ดังจะเห็นได้ว่าเมื่อนักศึกษาสำเร็จการศึกษาแล้วมีหลายโรงพยาบาลที่มารอรับสมัครและยื่นข้อเสนอให้ตำแหน่งงานกับนักศึกษาก่อนที่จะสำเร็จการศึกษาด้วยซ้ำ หรือแม้กระทั่งยื่นเสนอทุนการศึกษาสำหรับการเรียนในระดับที่สูงขึ้นไปอีกด้วย นอกจากนี้นักศึกษายังสามารถประกอบอาชีพส่วนตัว ไม่ว่าจะเป็นการให้การดูแลผู้ป่วยตามบ้าน หมายถึงผู้ป่วยในกรณีที่เป็นโรคเรื้อรังแต่ไม่ซับซ้อนซึ่งเขาสามารถประกอบอาชีพส่วนตัวได้

     การเปิดรับสมัครผู้ขอรับทุนการศึกษา ผู้สมัครต้องมีคุณสมบัติ คือ เป็นผู้ที่มีวุฒิการศึกษาไม่ต่ำกว่ามัธยมศึกษาตอนปลายหรือเทียบเท่า ต้องเป็นผู้ที่มีอายุไม่เกิน 25 ปี มีภูมิลำเนาหรือเป็นชาวไทยภูเขาที่อาศัยอยู่ในเขตพื้นที่ที่กำหนด โดยมีหนังสือรับรองจากผู้ใหญ่บ้าน ผู้ขอรับทุนการศึกษาต้องเป็นผู้ที่มีฐานะยากจน ต้องมีศักยภาพที่สามารถเล่าเรียนได้ มีความประพฤติดีและมีความตั้งใจในการศึกษาเล่าเรียน โดยทุนการศึกษาจะสนับสนุนทั้งค่าบำรุงการศึกษา ค่าที่พัก และค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน โดยผู้ที่ได้รับทุนการศึกษาต้องผ่านการสอบตามเกณฑ์ที่หลักสูตรกำหนด หากไม่ผ่านการสอบการรับทุนถือเป็นอันสิ้นสุด และผู้ที่ได้รับทุนการศึกษาจะต้องปฏิบัติกดตามกฎระเบียบที่ทางมหาวิทยาลัยกำหนด

      สำหรับข้อมูลเกี่ยวกับการเรียนในหลักสูตรประกาศนียบัตรผู้ช่วยพยาบาลนั้น เปิดรับผู้สนใจโดยทั่วไป โดยหลักสูตรประกาศนียบัตรผู้ช่วยพยาบาล สำนักวิชาพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง มีหลักการและเหตุผล คือ การจัดให้บริการด้านสุขภาพแก่ประชาชนได้ครอบคลุมและมีประสิทธิภาพนั้น จะต้องมีบุคลากรในทีมที่มีคุณภาพและจำนวนเพียงพอ การเพิ่มการผลิตบุคลากรที่มีลักษณะผสมผสาน ได้แก่ ผู้ช่วยพยาบาล เพื่อมาร่วมทีมทำงานกับบุคลากรพยาบาลรวิชาชีพ ในการช่วยเหลือผู้ป่วยที่ไม่ยุ่งยากซับซ้อน โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้สูงอายุที่มีจำนวนมากขึ้น ทั้งในสถานบริการสุขภาพ บ้าน และในชุมชน ภายใต้การกำกับดูแลของผู้ประกอบวิชาชีพพยาบาลและผดุงครรภ์

      สำนักวิชาพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เป็นสถาบันการศึกษาพยาบาล ที่มีศักยภาพและมีความพร้อมที่จะจัดการศึกษาหลักสูตรประกาศนียบัตรผู้ช่วยพยาบาล เพื่อมาร่วมทีมการดูแลสุขภาพของประชาชน เพื่อให้การบริการสุขภาพมีประสิทธิภาพมากขึ้น

     ภายหลังสิ้นสุดการศึกษา ผู้รับการศึกษาจะมีความสามารถในการช่วยเหลือดูแลบุคคลด้านความต้องการขั้นพื้นฐาน ในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน การป้องกันภาวะแทรกซ้อนและอันตรายต่างๆ การฟื้นฟูสภาพร่างกาย ช่วยทำการปฐมพยาบาลเบื้องต้นในภาวะฉุกเฉิน มีความรู้ความสามารถในการช่วยเหลือบุคคลที่เจ็บป่วยไม่ซับซ้อน ทั้งในหน่วยงาน ที่บ้าน และชุมชน มีความรู้ความสามารถในการช่วยเหลือดูแลผู้สูงอายุในชุมชน ช่วยจัดเตรียมอุปกรณ์และสิ่งแวดล้อมในการตรวจรักษาพยาบาลที่ไม่ยุ่งยากซับซ้อน มีมนุษย์สัมพันธ์ที่ดีในการปฏิบัติงานร่วมกับผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์ ทีมสุขภาพ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง มีเจตคติที่ดีในการช่วยเหลือดูแลบุคคลอื่นมีคุณธรรมและจริยธรรม

     “หลักสูตรนี้เป็นการผลิตบุคลากรที่มีทักษะประสมประสาน สามารถไปทำงานบนหอผู้ป่วย ในโรงพยาบาลของรัฐและเอกชน รวมถึงสถานพยาบาลอื่นๆ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจำตำบล หรือทำงานส่วนตัวได้ โดยเฉพาะในการทำงานในสถานพยาบาลมีความต้องการบุคลากรที่หลากหลายเป็นทีมในการดูแลสุขภาพ ผู้ช่วยพยาบาลในหลักสูตรผู้ช่วยพยาบาลก็มีส่วนสำคัญในการที่จะทำให้ระบบบริการสุขภาพสามารถดำเนินไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้นจะเห็นได้ว่าไม่ว่าจะเป็นบุคลากรในระดับใดก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นผู้ช่วยพยาบาลหรือพยาบาล บุคคลเหล่านี้มีความสำคัญต่อการดูแลสุขภาพของประชาชน จึงอยากเชิญชวนให้ผู้ที่สนใจและมีความตั้งใจจริงและอยากจะทำงานเร็วๆ ได้มีโอกาสเข้ามาเรียนในหลักสูตรนี้ เนื่องด้วยเป็นหลักสูตรที่ใช้เวลาเพียง 1 ปี ก็สามารถออกไปปฏิบัติงานร่วมกับสหวิชาชีพได้อย่างมืออาชีพ” รศ.ดร.ชมนาด กล่าว